Wanneer je strijdt met eten…

Waar komt strijd met eten toch vandaan?

Regelmatig ontvang ik vragen van lezers van mijn boeken of deelnemers aan één van de programma´s. Soms zijn deze zo interessant dat ze onderwerp zijn voor een blog. Zo ook deze vraag over strijd. De vraag was:

Hoort strijd erbij wanneer het gaat over eten, is het iets dat overwonnen moet worden of moet je het juist loslaten. Is strijd iets dat echt bestaat?

Wat is strijd?

Strijd is, net als eigenlijk alles in ons leven, iets wat we zelf creëren. Het ontstaat vaak wanneer je ervoor kiest om te geloven wat je brein zegt. Omdat je wilt voldoen aan hoe het moet of hoe het hoort of hoe het zou moeten zijn. Wanneer je perfect wilt zijn of iets perfect wilt doen. Veelal is dit gebaseerd op opgelegde verwachtingen van buitenaf. De perfecte familie zoals je die in veel films ziet, de perfecte vrouw die je ziet in de bladen of op tv, dat prachtig ingerichte huis, die succesvolle zakenvrouw of man.

De basis voor innerlijke strijd wordt vaak al heel jong gelegd

Wij mensen, en in het bijzonder vrouwen, zijn heel erg gericht op ´erbij horen´, op verbinden met de groep. Dat is onze natuur. Dus confirmeren we ons maar al te graag aan de geldende ´normaal´ in de groep waarin we ons bevinden. Vooral bij pubers kun je dit gedrag vaak zo puur waarnemen.

Hier in huis hebben we een heerlijke puberende dame van 14 jaar en het enige waarmee ze bezig is, is perfectie (en jongens ha, ha). Iets is óf mooi, óf het is lelijk. Ze staat iedere ochtend een uur eerder op voor haar make-up en haren, kijkt urenlang naar Youtube video´s over tassen, kleding en beauty en beoordeelt (of beter: veroordeelt) mensen gelijk op hun uiterlijk. Ze zal ook never nooit de deur uitgaan zonder make-up. Sterker nog: het liefst zou ze nog een slaap make-up opdoen.

Hoe vaak we haar ook vertellen dat ze helemaal perfect is en prachtig is zoals ze is, ze vindt zichzelf (nu al) te dik, wil later twee ribben laten verwijderen en ze wil een andere neus. Schrikwekkend vind ik het en er is niets aan te doen.

Pas als je perfect bent, ben je de moeite waard

Dit is helaas de ´normaal´ die zij samen met miljoenen andere meisjes voor de rest van haar leven met zich meedraagt. Hier wordt al de basis gelegd voor een leven lang strijd en wordt de programmering geïmplanteerd dat wij vrouwen eerst en vooral perfect en mooi moeten zijn voordat we van onszelf mogen houden. Voordat we succesvol mogen zijn, voordat we serieus worden genomen en onze bijdrage mogen leveren. Maar is dat wel zo? Is het niet het tegenovergestelde?

Hoe zou het zijn als we zouden leren om eerst en vooral van onszelf te houden, onvoorwaardelijk, ondanks een teveel aan kilo´s, uitpuilende buiken en billen die onmogelijk meer in maatje 40 passen? Want geloof me: perfect wordt het nooit, dus het streven naar perfectie is hét recept voor eeuwige en eindeloze strijd....

Alles draait om liefde...

Wanneer je stopt met het nastreven van perfectie en in de eerste plaats gaat handelen vanuit liefde voor jezelf, zal de strijd verdwijnen. Je gaat dan namelijk geven aan jezelf wat je echt nodig hebt. Je gaat dingen doen omdat je ervoor kiest en niet omdat ze moeten of omdat een ander ze oplegt. Uitrusten op de bank of een uurtje yoga in plaats van een rondje verplicht joggen in het park, minder werken, meer reizen (of juist wat vaker thuis zijn), een boek lezen in plaats van allerlei verplichtingen najagen. Je Netflix abonnement opzeggen en je mobiel wat vaker uitzetten. Gezonder eten, eerder naar bed etc. etc.

Wees trots op jouw perfecte imperfectie

Zodra je jezelf kunt zien als een perfecte imperfectie (oftewel als mens in plaats van als een supermachine), hoef je jezelf niet meer te ´fixen´. Hierdoor creëer je veel minder stress en voorkom je dat je ontevreden en onzeker wordt over jezelf (waardoor vaak de strijd ontstaat). Zodra je handelt vanuit liefde voor jezelf zal de behoefte aan lapmiddelen om jezelf beter te voelen minder worden (zoals die kop thee en een dikke reep chocola, of het kopen van kleren die je niet nodig hebt en waarschijnlijk nooit aan zult gaan doen).

De vraag is hier dan ook: kun je de dingen laten zoals ze zijn zonder jezelf te veroordelen? Kun je erkennen en respecteren dat je mens bent en dat je per definitie perfect bent in je imperfectie? Dat is waar de strijd stopt en de vrijheid begint.

Bovendien: strijd en jezelf veroordelen (of: eeuwig onderhandelen met jezelf) kost enorm veel wilskracht waardoor je oerbrein bliksemsnel de leiding over je eetgewoonten en gedrag overneemt en dat trekt je voordat je het weet weer in een nieuwe strijd.…

De drie stappen om jouw strijd te laten verdwijnen

Handelen vanuit liefde voor jezelf is mooi gezegd, maar hoe doe je dat nu in de praktijk? Wanneer je niets liever wil dan minder kilo´s en meer gezondheid. Wanneer je alles al hebt geprobeerd en niets lukt? Wanneer je inmiddels een spuughekel hebt aan jezelf omdat je iedere poging al binnen een paar dagen saboteert. Ik bedoel, het is mooi gezegd, maar wat heb je eraan als je niet weet hoe je het moet doen?

  • De eerste stap die je hierin dient te zetten is leren en vooral ook begrijpen hoe je oerbrein werkt, dit leg ik uitgebreid uit in de Gelukkige Eter
  • De tweede stap die je dient te doen is ontdekken hoe jouw brein gestrikt is als het gaat over eten, zodat je jezelf kunt ondersteunen met de juiste eet-strategie, dit kun je hier testen
  • De derde stap is vervolgens het eindeloos oefenen en herhalen van de eetstrategie die jij nodig hebt, van jouw nieuwe, gezonde gewoonten, net zo lang tot ze automatisch gaan, dit doen we in de online-programma´s

Het hefboomeffect

Je begint vaak aan verandering wanneer de nood hoog is, wanneer je iets echt zo spuugzat bent dat er wat moet gebeuren. Wanneer je bijvoorbeeld ernstig ziek wordt of vanwege een andere ernstige ´trigger´  of traumatische ervaring.  Je hebt pijn, je past niet meer in een normale stoel, je kunt geen trap meer lopen zonder buiten adem te raken of je past niet meer in je broek. Er gaat dan als het ware een hefboom aan die zo sterk is dat je jouw oerbrein overschreeuwt en in actie komt. De knop is om.

Zolang de hefboom aanstaat zul je trouw je oefeningen doen en netjes op je eten letten. Maar zodra de hefboom minder wordt (je bent een paar kilo afgevallen, je kunt je weer wat makkelijker bewegen, de pijn begint te verdwijnen) grijpt je oerbrein weer in en gaat het je beschermen voor de volgende mislukking door je terug te brengen naar je oude gedrag. Vaak denk je dan ook gedachten als ´het lukt toch niet´ of ´ach, eigenlijk valt het wel mee, ik kan nu wel weer wat minder streng zijn voor mezelf´ of  ´zie je wel, daar gaan we weer´. 

Je wilt zo graag dat het deze keer wel lukt en wordt boos op jezelf omdat je het voor de zoveelste keer verknalt. Dit is waar de strijd begint.

Het werkelijke doel van ´terugvallen´

De sleutel ligt er nu in dat je dit ´terugvallen´ gaat herkennen en je er niet meer tegen verzet. Omdat je weet dat het alleen maar je oerbrein is dat je probeert te helpen om je te behoeden voor een volgende mislukking. Het enige dat je in dat geval hoeft te doen is de emotie ´uit te zitten´ en het daarna weer op te pakken. Zonder in paniek te raken omdat het weer mislukt is en zonder boos te worden op jezelf. Wanneer je dat doet, verdwijnen de stress en de angst. Eenvoudigweg omdat je weet dat je in staat om het opnieuw op te pakken, steeds maar weer.

Herhaling is de sleutel tot succes en zelfvertrouwen

We willen het allemaal in één keer perfect doen, maar kijk eens hoe kinderen leren. Die doen soms honderden keren hetzelfde. Zonder boos te worden, zonder te gaan jammeren en zonder een hekel aan zichzelf te krijgen. Ze rusten misschien af en toe even uit of schaven hun strategie bij, maar ze blijven geduldig herhalen en proberen tot het lukt. Vervolgens gaan ze het nieuwe ´kunstje´ net zo lang oefenen tot het automatisch gaat. Hierin zorgen de ouders voor de veilige oefenruimte en de nodige aanmoediging, support en complimentjes. Zo gaat dat met leren lopen, fietsen, schaatsen, autorijden, leren lezen en leren schrijven. Door veel te oefenen en herhalen word je uiteindelijk ergens goed in.

Wees mild voor jezelf

Jij bent jouw eigen ouder. Dus wanneer jij nieuwe dingen wilt oefenen, is het zaak om voor jezelf die veilige ruimte te gaan creëren. Dit doe je niet door jezelf een mislukkeling te noemen bij de eerste poging. En ook niet door alles gelijk perfect te moeten doen van jezelf. Of door na twee keer de handdoek in de ring te gooien. Wees eerlijk: dit zou je als ouder ook niet doen naar je kind toch? Het gaat erom dat je jezelf blijft aanmoedigen, blijft ondersteunen en successen blijft vieren. Dat je vertrouwen blijft houden in jezelf en dat je van koers durft te wijzigen als iets niet werkt voor jou.

Wanneer je eindeloos dingen blijft herhalen, gaat het steeds makkelijker. Hierdoor krijg je vervolgens steeds meer vertrouwen in jezelf omdat je weet dat je het weer opnieuw kunt oppakken. Ook als het even niet lekker gaat. Het gevolg is dat je oerbrein steeds vaker en langer gaat ervaren dat het toch mogelijk is om een nieuwe leefstijl te leven zonder dat het mislukt. Je zelfvertrouwen groeit en op een gegeven moment is de dag daar dat je oerbrein alles volledig vertrouwt. Het zal je niet meer saboteren en in stress situaties zal het zelfs automatisch het nieuwe gedrag gaan doen. Dat is de dag dat je kunt zeggen: ´Ik ben een gelukkige eter´.

 

Nog meer Gelukkige Eter leesvoer...

Verdiep je verder in de psychologie en dynamiek van eten met onderstaande artikelen.

Vind je dit artikel interessant?

Deel het dan gerust. 

>