Hoe je oerbrein je eetgedrag saboteert

carola-van-bemmelen_hoe-je-oerbrein-je-eetgedrag-saboteert
carola-van-bemmelen_hoe-je-oerbrein-je-eetgedrag-saboteert

Hoe weet je wanneer jouw ´gezonde (eet)verstand´ spreekt?

Zoals je inmiddels weet, heeft je oerbrein 99% van alle (eet)beslissingsaandelen in handen. Als het gaat over wat je eet, wanneer je eet, of je gaat eten en hoeveel je eet is het dan ook het grootste deel van de tijd je oerbrein dat je hoort praten. Overigens niet alleen over eten, over van alles en nog wat. De hele dag door. En dat maakt het zo enorm lastig, want: hoe weet je nu of je (onbewuste) oerbrein aan het woord is of je (bewuste) mensenbrein?

Het is als volgt:

Je brein is verdeeld in allemaal kleine afdelingen die ieder hun eigen belangen bewaken. Op al deze afdelingen is het een drukte van jewelste en wordt aan één stuk door gebabbeld. Soms kun je het letterlijk horen, maar meestal gebeuren deze gesprekjes onbewust. Helaas is het voor ons niet concreet waarneembaar welk deel van het brein aan het woord is in je hoofd, en dát maakt het zo lastig. Zeker wanneer je bezig bent met het invoeren van nieuwe gewoonten. Waar je denkt dat je zelf de touwtjes in handen hebt en ´goed bezig´ bent, leidt je oerbrein je op slimme wijze om de tuin door tegen je te praten. In je eigen stem. In je eigen woorden.

Innerlijke conflicten

Hierdoor denk je in 99% van alle gevallen dat je zelf beslist, terwijl je (onbewust) gewoon braaf de instructies van je oerbrein uitvoert. Zo ontstaan innerlijke conflicten. In de eerste plaats omdat je oerbrein je overhaalt om allerlei dingen te doen die je niet van plan was. In de tweede plaats omdat al die verschillende breindeeltjes die door elkaar heen praten en ieder preken voor eigen parochie soms behoorlijk tegenstrijdig kunnen zijn in hun behoeften. Zeker wanneer ze allemaal proberen om jou ervan te overtuigen iets wel of juist niet te doen. Ze gaan met je in discussie en in 99% van alle gevallen winnen ze. Terwijl jij denkt dat je het allemaal zelf beslist. In werkelijkheid gaat het iets anders.

Als het gaat om eten, werkt het in je oerbrein in het kort als volgt:

  • Wanneer je honger hebt, zegt je hypothalamus dat je moet eten
  • Wanneer vervolgens de dopaminereceptoren in je hersenen verminderd werken vanwege dopamineresistentie zegt je brein: ´eet meer´
  • Wanneer vervolgens het leptinesignaal bij de hersenstam wordt geblokkeerd door een teveel aan insuline, blijft je brein je aanzetten om te blijven eten. Ook al zit je vol, ook al weet je dat je net gegeten hebt, dan toch zegt je brein: ´ik heb nog steeds honger´. En dat allemaal in je eigen stem.

Ons brein praat graag alles goed

Nu komt het: ons brein houdt niet van incongruentie. Het wil dat de dingen die het doet, kloppen. Dat betekent dat het altijd een goede verklaring zal vinden voor de dingen die het doet en voor dingen die gebeuren. Oftewel: het praat ´slecht´ gedrag met het grootste gemak weer goed. Dit geldt voor eten, voor shoppen en voor alle andere dingen die we doen. Het klinkt misschien bizar, maar op deze manier kunnen ook seriemoordenaars nog steeds prima met zichzelf door één deur. Hun brein zorgt er namelijk voor dat er een plausibele verklaring is voor hun gedrag.

In je brein wordt dagelijks flink onderhandeld

Nu je weet hoe het werkt, weet je ook dat je niet jouw gedachten bent. Al jouw gedachten komen simpelweg voort uit al die kleine afdelingen in je brein die graag hun behoeften zo goed mogelijk gerealiseerd willen hebben. Aangezien jij de persoon bent die dit moet doen, zullen ze je met geweldige argumenten maar al te vaak aanzetten tot gedrag dat je met je bewuste verstand eigenlijk helemaal niet wilt uitvoeren. Achteraf praten ze dan vervolgens je gedrag goed. Logisch dat het lastig is om een relaxte relatie te hebben met eten….

Hoe kun je de saboteur in je brein herkennen?

Omdat de saboteur met je praat in je eigen woorden, is het heel lastig om te herkennen wanneer de saboteur aan het woord is of wanneer je mensenbrein (je gezonde verstand) met je praat. Oftewel: wanneer je bij je volle verstand bent en oprecht de juiste beslissing neemt voor jezelf en wanneer niet. Toch zijn er wel een paar trucjes die je kunt toepassen om te ontdekken wie er met je communiceert:

  • Herstel de chemie in je brein: wanneer jouw bloedsuikerspiegel uit balans is, zijn je dopaminereceptoren niet betrouwbaar en is de werking van je honger- en verzadigingscentrum verstoord. Hierdoor kun je waarschijnlijk constant eten en heeft je saboteur vrij baan. In dat geval is het onmogelijk om nuchter om te kunnen gaan met de stemmetjes in je hoofd en weet je eigenlijk wel zeker dat je saboteur de leiding heeft. Anders gaan eten en je bloedsuikerspiegel goed in balans brengen is dus echt de eerste stap om de stem van je saboteur rustiger te laten worden. Hoe je dat kunt doen leer je in de Eetgeluk Universiteit
  • Maak haalbare afspraken met jezelf: ons brein is als een puber. Wanneer je geen duidelijke afspraken maakt (zoals een budget bij het shoppen of een bepaalde tijd Netflixen of drie keer per dag eten) gaat het alle grenzen over. Het zal eindeloos met je in discussie gaan (ook daarin zijn pubers heel goed). Soms met echt heel goede argumenten waar geen spelt tussen te krijgen is. Uiteraard allemaal in je eigen stem. Maar onthoud: hoe goed de argumenten ook zijn, je hebt voor vandaag afspraken gemaakt met jezelf en daarin wil je jezelf niet teleurstellen.
  • Stop met multitasken: ons mensenbrein is niet gemaakt om bewust meerdere dingen tegelijk te doen. Ons onbewuste brein kan overigens wel prima multitasken, dus alles wat volledig geautomatiseerd is gaat prima tegelijk. Alle dingen waarover echter actief moet worden nagedacht, dienen een voor een te worden gedaan. Doe je dat niet, dan zal je oerbrein een deel van deze taken overnemen. Het zal in de grote ´database´ gaan zoeken naar het meest passende gedrag in de situatie en zal jou dit (vaak oude, niet gewenste) gedrag laten doen (want dat is geautomatiseerd). Maak dus jouw eetplanning op een rustig moment en neem daarvoor echt even de tijd. Maak een duidelijke boodschappenlijst en doe desnoods alleen de boodschappen zodat je niet wordt afgeleid door kinderen die van alles willen dat niet op de lijst staat.

Tot slot

Ieder goed argument dat probeert om jouw afspraken te ondermijnen, is je saboteur in actie, 100%! Vaak belooft het je gouden bergen of nog meer succes in de toekomst om je vervolgens met een rotgevoel achter te laten. Laat je daarom alleen overhalen tot een andere ´deal´ als je er goed over hebt nagedacht en het hebt besproken met de mensen uit je omgeving. Zij zijn namelijk niet gevangen in jouw emotie en zien vaak exact wie er aan het woord is. Wat ook helpt, is om even afstand te nemen of er een nachtje over te slapen. Op die manier kom je los van de emotie en is het vaak makkelijker om objectief naar de situatie te kijken. 

Wat zijn jouw drie grootste Eetgeluk Saboteurs

carola-van-bemmelen_de-drie-grootste-eetgeluk-saboteurs

Beantwoord de vragen en ontvang het gratis e-book met daarin alle informatie over jouw drie grootste eetgeluk saboteurs. Zodat je vandaag nog jouw eerste stappen kunt zetten op weg naar een relaxte relatie met eten en blijvend gezond gewicht!

Nog meer Gelukkige Eter leesvoer...

Verdiep je verder in de psychologie en dynamiek van eten met onderstaande artikelen.

Vind je dit artikel interessant?

Deel het dan gerust. 

>