De saboteur en de engel

de-gelukkige-eter_carola-van-bemmelen_de-saboteur-banner-def

Je kent het vast: je neemt je voor om vandaag weer ´strak volgens plan´ te eten. Het ontbijt gaat goed en je gaat met een voldaan gevoel naar je werk. Daar blijkt dat je collega jarig is en ze trakteert speciaal voor jou op een gezonde snack. Gelijk barst er in je hoofd een discussie los tussen het engeltje op je ene schouder en je saboteur op de andere. De engel zegt dat je het niet nodig hebt en dat je best mag bedanken, drie keer per dag eten is voldoende. Dat zal jouw collega best snappen. De saboteur zegt dat ´eentje moet kunnen´ en dat je een ´zeurpiet´ bent als je het niet doet, straks vindt ze je niet meer aardig en keren jouw collega´s zich allemaal tegen jou.

Wat ga je doen? Naar wie ga je luisteren?

Naar het engeltje, of naar de saboteur? In de meeste gevallen wint de saboteur. Dat is namelijk de stem van je onbewuste of je oerbrein. En je oerbrein heeft maar liefst 99% van alle beslissingsaandelen in handen wanneer het gaat over eten. Wanneer de saboteur wint, voel je je waarschijnlijk rot achteraf en ach, de dag is toch al verloren dus al die andere verleidingen neem je dan ook maar. Morgen is er weer een nieuwe dag (waar waarschijnlijk hetzelfde gebeurt).

Ieder mens heeft twee breinen

De saboteur en het engeltje zijn een prachtige metafoor voor het feit dat ieder mens twee breinen heeft. Een liefdevol, bewust brein en een angstig, onbewust brein. Het angstige, onbewuste brein veroorzaakt vaak de moeilijkheden en het bewuste brein lost ze vervolgens op. Dit gaat goed zolang ze in balans zijn. Het bewuste brein (het engeltje) huist in onze prefrontale cortex en het angstige deel van het onbewuste brein (de saboteur) is gehuisvest in de amygdala. Beide hebben we ze nodig, punt is alleen dat ze vaak uit balans zijn en dat het ´angstige´ brein bij de meeste mensen de overhand heeft.

De amygdala

In de amygdala woont het ´angstige´ brein. Je kunt de amygdala het beste vergelijken met een waakhond. Het is het vecht en vlucht gedeelte in de hersenen en wordt actief onder stress of als je bang bent. Het is een klein deel van de hersenen dat normaal gesproken slaapt, maar het minste of geringste gevaar maakt hem wakker.

De amygdala is chronisch bang, zit vaak vol oordelen en veroorzaakt daardoor nogal eens moeilijkheden. Hij reageert op situaties vanuit angst en met de bedoeling om te verdedigen. Om die reden stelt hij de hele dag vragen en wil hij vaak dingen die veel gedoe en stress opleveren. Het is de taak van de amygdala om constant de omgeving en situaties te scannen op mogelijk gevaar zodat je beschermd bent onder alle omstandigheden. Nadeel hiervan is dat hij vaak enorme problemen kan maken van iets dat er helemaal nog niet is of ooit een keer is gebeurd.

De amygdala krijgt haar (interne en externe) informatie via de zintuigen en verbindt op die manier de interne en externe wereld met elkaar. Hierdoor kan hij veel informatie verwerken en legt hij verbanden tussen situaties, reacties en hoe je je ervoor en erna voelt. Zorgt bepaald gedrag er bijvoorbeeld voor dat je je daarna goed voelt, dan zal je amygdala dit onthouden en je ertoe aanzetten om dat gedrag te doen op een moment dat je je slecht voelt.

De prefrontale cortex

Het bewuste brein is gehuisvest in de prefrontale cortex en is de bron van onze diepere waarden. Het functioneert vanuit liefde en is degene die de amygdala kan kalmeren en op zijn gemak kan stellen. De prefrontale cortex activeert op zijn beurt de anterior singular cortex die ervoor zorgt dat we empathie kunnen ervaren, kunnen verbinden en ons goed voelen.

De Westerse wereld is amygdala gedreven

Als alles goed in balans is, zal je amygdala rustig zijn en kun je ´schakelen´ in lastige situaties. Je blijft rustig en kunt jezelf geruststellen. Bij de meeste mensen echter, is het brein niet goed in balans en in dat geval is het vaak lastig om te schakelen. Dat betekent dat het moeilijk is om voor rede vatbaar te zijn als je boos bent, of bang, of stress ervaart. Iets waar de meeste mensen chronisch aan zijn blootgesteld. Je zou dan ook gerust kunnen stellen dat onze Westerse maatschappij ´amygdala gedreven´ is.

De saboteur wint te vaak

Zodra leven vanuit het ´angstige brein´ een chronische gewoonte wordt, kan de anterior singular cortex uiteindelijk beschadigen. Hierdoor wordt het steeds lastiger om empathie te ervaren en om de wereld als één geheel te zien. Je gaat dan de wereld zien als een afgescheiden iets, als een ´zij tegen mij´. Je raakt de verbinding kwijt. Met de mensen en wereld om je heen en met jezelf. Met als gevolg dat jouw saboteur steeds meer zeggenschap krijgt in je leven en je steeds meer keuzes gaat maken die je eigenlijk diep vanbinnen niet wilt. Chronische pijn, darmproblemen en angststoornissen komen vaak voort uit de amygdala die in overdrive is. Uiteindelijk kun je jezelf hiermee doden.

Hoe kun je weer de balans herstellen?

Hoe kun je ervoor zorgen dat niet jouw saboteur, maar het engeltje jouw interne discussies aan gaat voeren? Zodat je in plaats van reageren en dingen vaak erger maken, jouw leven weer zelf gaat creëren doordat je gaat luisteren naar wat jouw wijze brein vertelt. Hoe zou het zijn als je uit je ´angstige´ en oordelende brein kunt gaan en over kunt stappen naar je wijsheid? Wat zou dat betekenen voor jouw leven en gezondheid?

Het is mogelijk in een paar stappen:

Stap 1

Het eerste dat je dient te doen is alle suikers en snelle koolhydraten verbannen uit je voeding. Deze zorgen namelijk in de hersenen ervoor dat het moeilijker is om vanuit de prefrontale cortex te leven en verbinding te maken met jezelf en de mensen om je heen. Zolang je suikers blijft eten, in welke vorm dan ook, blijf je de amygdala activeren en blijft je saboteur negen van de tien keer de discussie winnen.

Tip: op de Sugarchallenge site vind je uitgebreide informatie over een suikervrije leefstijl. 

Stap 2

Kom tot rust en begin daarmee heel klein: ga vanaf nu iedere dag 1 minuut staren. Gun jezelf 1 minuut om even helemaal niets te hoeven doen en breid dat heel langzaam uit. Hierdoor komt je amygdala tot rust en kun je makkelijker contact maken met je liefdevolle en bewuste brein. Je bewuste brein werkt altijd alleen vanuit het NU, niet vanuit het verleden of de toekomst. Het gaat dus om volledige acceptatie van wat er nu is: wat hier is, is hier. Wees compleet aanwezig, stop met oordelen, maar heb compassie voor jezelf en de situatie waarin je je bevindt. Ben je bang voor iets in de toekomst of uit het verleden, kijk dan altijd naar wat er NU is.

Stap 3

Oude gewoonten komen vaak voort uit je amygdala, uit je angstige brein. De vraag is hier: wat kun je doen in plaats van jouw oude gewoonten? Door jezelf deze vraag te stellen ga je creëren in plaats van reageren. Stel jezelf in iedere situatie waarmee je het niet eens bent de volgende vraag: ´Hoe zou de ideale situatie eruitzien? Hoe zou dat zijn? Wat zou ik dan nu doen?´ En doe dat gedrag vervolgens.

Stap 4

Kies welk brein je gelooft: de saboteur of het engeltje. De saboteur zal altijd de schuld geven aan de buitenwereld: ´Omdat er overal suiker is, blijf ik eten, daar kan ik niets aan doen, dat moet de overheid regelen. Die moet suiker verbieden´. Door hiernaar te luisteren geef je jouw macht weg. Kies hoe je vanaf nu omgaat met suiker en eten en neem jouw lot in jouw eigen handen. Wees wie je wilt zijn in de huidige situatie.

Nog meer Gelukkige Eter leesvoer...

Verdiep je verder in de psychologie en dynamiek van eten met onderstaande artikelen.

Hoe je oerbrein je eetgedrag saboteert

Hoe ´verstandig´ de argumenten ook zijn die je hoort in je hoofd, juist wanneer je op het oog hele rationele beslissingen neemt over wat je eet, hoeveel je eet en wanneer je eet heb je grote kans dat je oerbrein je manipuleert. Ontdek hoe dit werkt en hoe je kunt herkennen wie er echt aan het woord is…

Lees verder

Wanneer je strijdt met eten…

Hoort strijd erbij wanneer het gaat over eten, is het iets dat overwonnen moet worden of moet je het juist loslaten. Is strijd iets dat echt bestaat? Strijd heeft alles te maken met perfect willen zijn of dingen perfect willen doen. Lees hier hoe het werkt (en hoe je jouw strijd met eten kunt stoppen).

Lees verder

Het vetsetpoint

Van nature kan ons lichaam ons gewicht prachtig reguleren. Dit doet het met behulp van ons natuurlijke vetsetpoint. Helaas is dit mechanisme bij steeds meer mensen ontregeld, met als gevolg dat we steeds zwaarder worden. Lees hier waarom…

Lees verder

Wanneer ben je een gelukkige eter?

Met eten is het net als met geld: alles kunnen eten wat je wilt, wanneer je dat wilt en zoveel als je wilt is misschien wel makkelijk, het maakt in de meeste gevallen echt niet gelukkiger. Maar wat dan wel? Wanneer kun je jezelf een Gelukkige Eter noemen?

Lees verder

Ben jij een fraudeur?

Hou jij je altijd aan de afspraken die je maakt met jezelf? Of neem je je van alles voor en lukt het maar niet om je afspraken na te komen? Lees dan het verhaal van Wietse en ontdek wat zij ontdekte toen ze deelnam aan het Suikerbrein programma.

Lees verder

Het alles of niets syndroom

Ken je dat, dat je het niet bij één kunt laten? Dat je je echt voorneemt om het deze keer maar bij 1 te laten en dat je een half uur verder misselijk en balend op de bank zit met een lege verpakking? Het heeft alles te maken met je interne dialoog..

Lees verder

Waarom dieten niet werken

Persoonlijk geloof ik niet in diëten. Ontdek waarom diëten niet werken in mijn ogen en waarom afstappen van de huidige ‘dieetmoraal’ je veel meer resultaat en eetgeluk zal opleveren.

Lees verder

Hoe de buitenwereld jouw binnenwereld weerspiegelt

De buitenwereld is een spiegel voor wat in ons leeft en vertelt je hoe je omgaat met jezelf. Toch kijken we liever weg. Dit kan het je opleveren als je wél in jouw ´buitenspiegel´ durft te kijken.

Lees verder

Redenen waarom we eten

Er zijn heel veel redenen waarom we eten, vaak om te rechtvaardigen dat we iets doen wat volgens de gevestigde orde ‘niet mag’. Dus gaan we onszelf verdedigen. Lees hier de top drie van excuses/ redenen waarom we eten…

Lees verder

Stop jouw haat-liefde verhouding met eten

Vrijwel mijn hele leven hopte ik van dieet naar dieet. Eten was mijn vriend en mijn vijand. Totdat ik er genoeg van had. Lees hier hoe ik mezelf heb bevrijd uit mijn haat-liefde relatie met eten.

Lees verder

De boodschap van terugvallen

Ook al doe je nog zo je best, er komt altijd een moment dat je weer ´terugvalt´ in je oude gedrag. En dan baal je van jezelf omdat het weer niet gelukt is (de zoveelste keer). Maar wat is eigenlijk de boodschap van ´terugvallen´?

Lees verder

Het verschil tussen gezond en perfect eten

Als we niet oppassen worden we knettergek gemaakt wanneer het gaat over voeding. Het gevolg? We proberen het perfect te doen, maar vergeten wat er nou echt gezond is voor ons. Perfect eten is dat in ieder geval niet.

Lees verder

De saboteur en de engel

Ieder mens heeft ze: twee stemmetjes in je hoofd die soms eindeloos met elkaar in discussie zijn. Het ene zegt dat je iets moet doen en het andere zegt juist het tegenovergestelde. Hoe zit dat precies?

Lees verder

Het hongerige brein

Misschien herken je het wel: je hebt net een stevige maaltijd gegeten en terwijl je de tafel afruimt heb je alweer ´zin´ in iets. Hoe kan dit en: hoe kun je dit oplossen?

Lees verder

Vind je dit artikel interessant?

Deel het dan gerust. 

>